پروتکل HTTP چیست؟ معرفی دوره رایگان آموزش HTTP

HTTP یکی از مهم‌ترین مفاهیم در برنامه‌نویسی وب است. مرورگرها، سایت‌ها، نرم‌افزارها و APIها برای ارسال و دریافت اطلاعات از این پروتکل استفاده می‌کنند. به همین دلیل، شناخت HTTP فقط برای برنامه‌نویسان بک‌اند اهمیت ندارد. توسعه‌دهندگان فرانت‌اند، موبایل و افرادی که با طراحی API کار می‌کنند نیز باید با آن آشنا باشند.

در قسمت اول دوره آموزش پروتکل HTTP، با هدف دوره و مسیر کلی آموزش آشنا می‌شویم. این جلسه یک معرفی ساده از HTTP و کاربردهای آن ارائه می‌دهد. در قسمت‌های بعدی نیز مفاهیم مهم این پروتکل را به‌صورت جداگانه بررسی می‌کنیم.

پروتکل HTTP چیست؟

HTTP مخفف عبارت Hypertext Transfer Protocol و به معنی «پروتکل انتقال ابرمتن» است. این پروتکل مجموعه‌ای از قوانین را برای ارتباط میان کلاینت و سرور مشخص می‌کند. کلاینت برنامه‌ای است که اطلاعات را از سرور درخواست می‌کند. مرورگر، اپلیکیشن موبایل و نرم‌افزار دسکتاپ می‌توانند نقش کلاینت را داشته باشند. سرور نیز درخواست کلاینت را دریافت می‌کند و نتیجه مناسب را برای آن می‌فرستد.

برای مثال، زمانی که آدرس یک سایت را در مرورگر وارد می‌کنید، مرورگر برای دریافت صفحه موردنظر با سرور ارتباط برقرار می‌کند. سرور درخواست را بررسی می‌کند و محتوای صفحه را برمی‌گرداند. مرورگر نیز این محتوا را پردازش می‌کند و به کاربر نمایش می‌دهد.

برای مطالعه بیشتر درباره این پروتکل می‌توانید به راهنمای HTTP در MDN مراجعه کنید.

HTTP چه کاربردی دارد؟

بخش زیادی از ارتباط‌هایی که در وب انجام می‌شوند به HTTP وابسته‌اند. این پروتکل به برنامه‌ها اجازه می‌دهد اطلاعات را میان کلاینت و سرور منتقل کنند. برخی از کاربردهای رایج HTTP عبارت‌اند از:

• باز کردن صفحات سایت در مرورگر
• ارسال اطلاعات فرم‌ها
• ورود کاربران به حساب کاربری
• دریافت اطلاعات از سرور
• ارتباط میان سایت و API
• نمایش تصاویر و فایل‌های سایت
• ارسال یا دانلود فایل‌ها
• ارتباط اپلیکیشن‌های موبایل با سرور

برای مثال، هنگامی که در یک فروشگاه اینترنتی محصولی را جست‌وجو می‌کنید، برنامه عبارت موردنظر را برای سرور می‌فرستد. سرور محصولات مرتبط را پیدا می‌کند و نتیجه را به برنامه برمی‌گرداند. HTTP امکان انجام این ارتباط را فراهم می‌کند.

ارتباط کلاینت و سرور چگونه انجام می‌شود؟

ارتباط HTTP معمولاً میان دو بخش اصلی انجام می‌شود:

• کلاینت: درخواست را ایجاد و برای سرور ارسال می‌کند.
• سرور: درخواست را دریافت می‌کند و پاسخ مناسب را برمی‌گرداند.

مرورگر یکی از رایج‌ترین نمونه‌های کلاینت است، اما تنها کلاینت HTTP نیست. برنامه‌های موبایل، نرم‌افزارهای دسکتاپ و ابزارهای بررسی API نیز می‌توانند برای سرور درخواست ارسال کنند. HTTP قوانین کلی این ارتباط را مشخص می‌کند. جزئیات رسمی این قوانین را می‌توانید در استاندارد HTTP Semantics مطالعه کنید.

چرا یادگیری HTTP برای برنامه‌نویسان مهم است؟

برنامه‌نویسان وب تقریباً هر روز با HTTP سروکار دارند؛ حتی اگر به‌صورت مستقیم متوجه آن نباشند. باز کردن یک صفحه، ارسال فرم، ورود کاربر و دریافت اطلاعات از API همگی به ارتباط میان کلاینت و سرور نیاز دارند. شناخت HTTP به برنامه‌نویس کمک می‌کند:

• ارتباط میان مرورگر و سرور را بهتر درک کند.
• دلیل خطاهای سایت یا API را راحت‌تر پیدا کند.
• اطلاعات را به‌درستی برای سرور ارسال کند.
• APIهای دقیق‌تر و قابل‌فهم‌تری طراحی کند.
• از ابزارهای توسعه‌دهنده مرورگر بهتر استفاده کند.
• مشکلات ارتباطی برنامه را سریع‌تر بررسی کند.

کتابخانه‌ها و فریم‌ورک‌ها بسیاری از کارهای مربوط به HTTP را به‌صورت خودکار انجام می‌دهند. بااین‌حال، شناخت این پروتکل به برنامه‌نویس کمک می‌کند رفتار این ابزارها را بهتر درک کند.

کاربرد HTTP در سایت‌ها و نرم‌افزارها

HTTP فقط برای نمایش صفحات اینترنتی نیست. بسیاری از برنامه‌ها در پشت صحنه از این پروتکل برای ارتباط با سرور استفاده می‌کنند. برای مثال، یک اپلیکیشن هواشناسی اطلاعات جدید را از سرور دریافت می‌کند. یک فروشگاه اینترنتی اطلاعات محصولات و سفارش‌ها را میان مرورگر و سرور جابه‌جا می‌کند. نرم‌افزارهای تحت وب نیز برای دریافت و ثبت اطلاعات کاربران از HTTP استفاده می‌کنند. HTTP در پروژه‌های مختلفی کاربرد دارد:

• سایت‌های معمولی
• فروشگاه‌های اینترنتی
• پنل‌های مدیریتی
• شبکه‌های اجتماعی
• اپلیکیشن‌های موبایل
• نرم‌افزارهای تحت وب
• سرویس‌های آنلاین
• APIها

در صفحه اصلی سایت نیز می‌توانید سایر آموزش‌های برنامه‌نویسی را مشاهده کنید.

API چه ارتباطی با HTTP دارد؟

API راهی برای ارتباط میان نرم‌افزارها فراهم می‌کند. بسیاری از APIهای تحت وب از HTTP برای دریافت درخواست و ارسال پاسخ استفاده می‌کنند. برای مثال، یک برنامه موبایل برای نمایش اطلاعات کاربران، درخواستی برای API ارسال می‌کند. API درخواست را بررسی می‌کند، اطلاعات موردنیاز را از پایگاه داده می‌گیرد و نتیجه را به برنامه برمی‌گرداند. برای کار با API باید با مفاهیم اصلی HTTP آشنا باشید. درخواست، پاسخ، متد، هدر و کد وضعیت در طراحی و استفاده از APIها نقش مهمی دارند. این مفاهیم را در قسمت‌های بعدی دوره به‌صورت جداگانه یاد می‌گیریم.

در دوره آموزش HTTP چه موضوعاتی را یاد می‌گیریم؟

در این دوره ابتدا با مفهوم HTTP و نحوه ارتباط کلاینت و سرور آشنا می‌شویم. سپس موضوعات اصلی این پروتکل را مرحله‌به‌مرحله بررسی می‌کنیم. موضوعات کلی دوره عبارت‌اند از:

• آشنایی با HTTP و HTTPS
• بررسی ارتباط کلاینت و سرور
• آشنایی با درخواست و پاسخ
• بررسی متدهای HTTP
• آشنایی با کدهای وضعیت
• شناخت هدرهای HTTP
• آشنایی با Cache و Cookie
• بررسی کاربرد HTTP در سایت‌ها و APIها

هر قسمت روی یک موضوع مشخص تمرکز دارد تا بتوانید مفاهیم را به‌ترتیب و بدون پیچیدگی یاد بگیرید.

دوره آموزش HTTP برای چه افرادی مناسب است؟

این دوره برای افرادی مناسب است که می‌خواهند نحوه ارتباط برنامه‌ها در وب را بهتر درک کنند. برای شروع این آموزش نیز به دانش پیشرفته‌ای نیاز ندارید. این دوره می‌تواند برای افراد زیر مفید باشد:

• برنامه‌نویسان فرانت‌اند
• برنامه‌نویسان بک‌اند
• توسعه‌دهندگان ASP.NET Core
• برنامه‌نویسان اپلیکیشن موبایل
• علاقه‌مندان به طراحی و توسعه API
• دانشجویان برنامه‌نویسی
• افراد تازه‌وارد به توسعه وب

جمع‌بندی

HTTP یکی از پایه‌های اصلی ارتباط در وب است. مرورگرها، سایت‌ها، نرم‌افزارها و APIها با کمک این پروتکل اطلاعات را میان کلاینت و سرور جابه‌جا می‌کنند. در این قسمت با تعریف کلی HTTP، کاربردهای آن، اهمیت یادگیری این پروتکل و مسیر دوره آشنا شدیم. در قسمت‌های بعدی، هرکدام از مفاهیم مهم HTTP را با جزئیات بیشتری بررسی می‌کنیم. برای مشاهده همه جلسات وارد صفحه آموزش پروتکل HTTP شوید.